Thúy thường hay ví von hình ảnh con cái mình giống như một cây con. Khi chúng ta mua một cây con về trồng, chúng ta thường phải tìm hiểu xem nó là giống cây gì, đặc điểm ra sao, ưa nắng hay ưa bóng râm, cần chăm sóc như thế nào, thời điểm nào nên tưới nước, thời điểm nào thì cây sẽ cho hoa, cho trái, cây thường có những sâu bệnh gì,…Nhưng khi nuôi dạy con thì chúng ta hầu như không để ý đến điều này.
Vì thế mà để nuôi dạy con được dễ dàng và mang lại kết quả tốt giống như việc trồng cây, chúng ta cần phải hiểu con. Và sau đây là 10 điểm bạn cần phải biết về con
Những hành vi của trẻ thường cho thấy trẻ có xu hướng thích đám đông hay không thích đám đông, có năng lượng cao hay thấp khi ở nơi đông người, thích làm việc một mình hay làm việc với người khác,…tất cả những điều này nói lên trẻ thuộc người hướng nội hay hướng ngoại hoặc cả hai. Để hiểu con hơn trong đặc điểm này, bạn có thể trả lời các câu hỏi sau đây:
Đâu là những điểm mạnh của con?
Đâu là những điểm yếu của con?
Đâu là những điều con làm tốt?
Đâu là những điều con chưa làm tốt?
Đâu là những điều con thích? (thích làm, thích học, thích chơi, thích nghe…)
Đâu là những điều con không thích? (không thích làm, không thích học, không thích chơi, không thích nghe,…)
Khi tương tác với người khác con có thoải mái không? hay con hay né tránh.
Con có tính cách giống cha hay giống mẹ? Và giống ở điểm nào?
2. Suy nghĩ của con?
Hành động của mỗi chúng ta thường bị chi phối bởi những gì chúng ta suy nghĩ. Việc tìm hiểu xem con cái mình đang suy nghĩ điều gì sẽ giúp chúng ta giải thích được những hành vi không thích hợp nơi con và dễ dàng hỗ trợ, định hướng con thực hiện những hành vi đúng đắn hơn. Sau đây là những câu hỏi bạn cần trả lời:
Con thường nói gì với bạn về suy nghĩ của mình ?
Con thường suy nghĩ tiêu cực hay tích cực? Và những suy nghĩ đó thường là gì?
3. Cảm xúc và cách phản ứng của con
Rất nhiều cảm xúc và cách phản ứng của con mà chúng ta cho rằng chưa phù hợp, nhưng chúng ta ít khi tìm hiểu rõ về những nguyên nhân khiến con có những cảm xúc và cách phản ứng như thế là gì. Có những đứa trẻ, có rất nhiều cảm xúc và cách phản ứng khác nhau, nhưng lại xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Sau đây là các câu hỏi bạn nên trả lời để hiểu con hơn.
Đâu là những cảm xúc con hay có? (tức giận, sợ hãi, lo lắng, cô đơn, chán nản; vui vẻ, hào hứng, phấn khởi)
Con thường giận dữ vì điều gì?
Đâu là cách con thường phản ứng mỗi khi tức giận?
Con thường buồn vì điều gì?
Đâu là cách con thường phản ứng mỗi khi buồn?
Con thường buồn vì điều gì?
Đâu là cách con thường phản ứng mỗi khi buồn?
Con thường sợ hãi vì điều gì?
Đâu là cách con thường phản ứng mỗi khi sợ hãi?
Con thường lo lắng vì điều gì?
Đâu là cách con thường phản ứng mỗi khi lo lắng?
Con thường chán nản vì điều gì?
Đâu là cách con thường phản ứng mỗi khi con chán nản?
Con có cảm thấy ghen tị với ai không? Nếu có thì đó là ai và vì điều gì?
Đâu là cách con phản ứng khi ghen tị?
4. Khó khăn của con
Trẻ nhỏ cũng như người lớn, trẻ cũng có những khó khăn gặp phải trên hành trình của mình, nhưng hầu hết chúng ta đều bỏ qua hoặc bỏ mặc vấn đề này, hoặc nghĩ rằng mọi việc đã có Bố mẹ lo nên trẻ sẽ không gặp khó khăn gì đâu. Nhưng sự thật là trẻ gặp nhiều khó khăn hơn chúng ta nghĩ. Hãy dành ra ít phút để ngồi nghĩ về con cái mình và trả lời câu hỏi sau:
Đâu là những khó khăn con đang gặp phải? (con đã từng nói với bạn về điều đó hoặc bạn quan sát thấy)
5. Ước mơ của con
Trẻ nhỏ thường có những ước mơ mà đối với người lớn thì nó khá viễn vông hoặc vô nghĩa, nhưng thay vì bỏ qua, hoặc chê bai, bạn hãy giúp trẻ có thêm nhiều trải nghiệm, nhiều hiểu biết hơn khi tìm hiểu về các nhân vật lịch sử, những danh nhân thế giới, những con người có công việc và tấm lòng cao đẹp, nơi mà trẻ có thể thay đổi ước mơ của mình trở nên hiện thực hơn. Đã bao giờ con bạn nói cho bạn nghe về ước mơ của con chưa? Hãy ngồi nhớ lại ước mơ của con bạn là gì và trả lời các câu hỏi sau:
Con bạn có ước mơ nào không?
Nếu không thì tại sao con lại không có ước mơ? Nếu có thì đó là gì?
7. Nhu cầu của con
Theo tháp Nhu cầu Maslow thì con người chúng ta có các nhu cầu như: nhu cầu sinh lý (gồm ăn, uống, ngủ, nghỉ, bài tiết, sinh lý); nhu cầu an toàn (gồm an toàn về an ninh, an toàn về công việc, tài chính); nhu cầu xã hội (gồm được thuộc về gia đình, trường lớp, công ty, xã hội,…); nhu cầu được tôn trọng (gồm nhu cầu được thừa nhận, mong muốn được yêu quý, tôn trọng trong bất cứ nơi nào, lĩnh vực nào); nhu cầu thể hiện bản thân (gồm nhu cầu được theo đuổi đam mê, sở thích của mình và mang lại những giá trị, lợi ích tốt đẹp cho xã hội)
Những nhu cầu nào của con được thể hiện rõ nét nhất? (Ví dụ với một số trẻ thì nhu cầu ăn uống rất rõ nét nhưng với một số trẻ khác thì nhu cầu được tôn trọng lại được thể hiện rõ nét hơn)
8. Mong muốn của con
Là con người, ai cũng có những nhu cầu cơ bản giống nhau, và khác nhau ở một số khía cạnh. Có người sẽ có những nhu cầu đơn giản, có người lại có những nhu cầu cao hơn. Xuất phát từ những nhu cầu của bản thân, trẻ sẽ có rất nhiều mong muốn khác nhau. Đã bao giờ bạn để ý thấy những mong muốn của con chưa?
Điều con mong muốn nhất ở thời điểm này là gì? Và bạn có thể đáp ứng được điều đó cho con không?
Những mong muốn nào con đã từng nói với bạn hoặc bạn quan sát thấy?
9. Điều gì ở con khiến bạn cảm thấy mệt mỏi nhất?
Trong mỗi đứa trẻ luôn có những tố chất, những điểm tốt tuyệt vời nhưng đôi khi chính những tố chất đó khiến cho Bố mẹ cảm thấy mệt mỏi, không riêng gì những yếu điểm. Xác định được những điều ở con khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, sẽ giúp bạn biết được điểm mạnh hay điểm yếu ở con đang khiến bạn mệt mỏi, từ đó bạn sẽ biết cách khắc phục tốt nhất.
Điều gì ở con khiến bạn cảm thấy mệt mỏi nhất? Và đó là điểm mạnh hay điểm yếu ở con?
10. Những vấn đề nào con đã từng gây ra mà bạn cho là quan trọng?
Hãy nhớ lại xem, đâu là những vấn đề con đã từng gây ra mà bạn cho là quan trọng. Đó có thể là việc con đã trộm tiền của Bố mẹ, con đã nói dối nhiều lần, hay con đã đánh nhau ở trường,…
Việc trả lời những câu hỏi này sẽ giúp bạn có được bức chân dung về đứa con của mình cách chân thật nhất. Hãy viết ra mọi thứ và rồi mọi việc sẽ rõ ràng, tâm trí được nhẹ nhàng. Đừng để mọi thứ trong đầu bạn trở nên rối ren, vì khi đó, tâm trí bạn trở nên mờ mịt.
Hãy viết ra mọi thứ và rồi mọi việc sẽ rõ ràng, tâm trí được nhẹ nhàng. Đừng để mọi thứ trong đầu bạn trở nên rối ren, vì khi đó, tâm trí bạn trở nên mờ mịt.
Xem thêm các bài viết sau để bổ sung vào câu trả lời của bạn