Hôm nay mình muốn chia sẻ tới các bạn một cuốn sách mang tên Hai mặt của gia đình. Đây là cuốn sách sẽ khiến bạn nghẹn ngào vì những gì được chia sẻ sẽ khiến bạn như nhìn thấy chính mình trong đó. Đây là một trong những cuốn sách phân tích những tổn thương mà gia đình gây nên cho mỗi người chúng ta. Với tác giả, gia đình có hai mặt, gia đình là nơi tràn đầy yêu thương nhưng cũng có cả sự ghét bỏ.
Nội dung bài viết
- 1 Về tác giả
- 2 Sự thật thứ nhất: Nơi Khiến Ta Bị Tổn Thương Lại Chính Là Gia Đình
- 3 Sự thật thứ hai: Chúng ta có thể xây nên gia đình hạnh phúc từ việc thấu hiểu những tổn thương trong quá khứ
- 4 Sự thật thứ ba: Chỉ cần bạn thay đổi, gia đình sẽ hạnh phúc
Về tác giả
Tác giả Choi KWanghyun là Trưởng khoa Khoa tham vấn Gia đình, Viện Cao học Tham vấn, Đại học Hansei, đồng thời là Viện trưởng Viện nghiên cứu Trị liệu Gia đình và Sang chấn. Sau khi tốt nghiệp chương trình cao học, ông sang Đức và hoàn thành khoác học tiến sĩ chuyên ngành Tham vấn Gia đình tại Đại học Bonn, Đức.
Mình tin chắc rằng, khi nhắc đến hai từ gia đình, ai trong chúng ta cũng cảm nhận được một cảm giác thiêng liêng về nó. Với nhiều người gia đình là nơi cười vui mỗi ngày, là nơi êm ấm nhất để về sau một ngày mệt mỏi. Nhưng kỳ lạ thay, với nhiều người, khi nhắc đến hai từ gia đình, trong họ dâng lên một cảm giác chán chường, mệt mỏi.
Trong một podcast trên vnexpress mình mới nghe gần đây, họ nói về vấn đề tuổi trẻ bây giờ né cơm nhà.
Trong bài podcast ấy, những người được phỏng vấn nói rằng, một trong những lý do khiến họ né cơm nhà chính là trong bữa cơm họ luôn phải chịu những áp lực từ những lời nói của ba mẹ, đó có thể là những lời hỏi thăm về chuyện yêu đương, về sự thăng tiến trong công việc, những áp đặt, không chịu lắng nghe từ ba mẹ, vân vân.
Khi nghe điều này mình có chút đồng cảm bởi mình cũng đã từng không muốn về nhà. Khi lớn lên mình mới hiểu, đổ hết lỗi cho ba mẹ là lỗi của mình. Nhưng để hiểu được điều đó, mình đã mất một thời gian khá dài để có thể hiểu về bản thân, hiểu về ba mẹ để chấp nhận rằng mình đã từng chịu tổn thương từ ba mẹ và do đó, mình có những hành vi tiêu cực như chính cách ba mẹ đã nuôi dạy mình.
Mẹ mình hay nói:
– Mới nói có một câu mà đã tỏ thái độ vậy rồi đó hả?
– Con với cái, nuôi lớn rồi nó như vậy đó
– Sao cứ trốn trong phòng hoài vậy?
Thời gian mình bước vào tuổi dậy thì, những lời nói của mẹ khiến mình đau còn hơn những lần bị ba phạt quỳ gối. Những tiếng than thở, la hét của ba mẹ làm chúng ta cảm thấy tủi thân, lòng thì nặng trĩu những nỗi lo âu chỉ muốn ẩn sâu trong “cái vỏ” của mình! Chúng ta cảm thấy cô đơn vô cùng tận, cô đơn trong chính ngôi nhà của mình… bởi không có tiếng nói chung với người thân, không thể chia sẻ nỗi buồn vui cuộc sống với bất kì ai trong gia đình!
Tin vui cho bạn là chỉ cần bạn hiểu về những tổn thương mình có từ gia đình, hiểu rằng ba mẹ bạn cũng đã phải chịu những tổn thương nặng nề ra sao, khi thấu hiểu và đồng cảm với ba mẹ, với bản thân, bạn sẽ thoát khỏi những vấn đề…mà hiện nay bạn đang phải đối mặt.
Và quyển sách này sẽ giúp bạn làm nên điều kỳ diệu ấy.
Tác giả chia sẻ rằng, bản thân gia đình mình cũng có những lúc cãi vả, buồn rầu vì những chuyện nhỏ nhặt trong gia đình, nhưng nhờ có gia đình, ông mới có dũng khí và sức mạnh để đối diện với cuộc sống. Người khiến chúng ta buồn nhất, đau khổ nhất cũng là gia đình, nhưng chúng ta vẫn sống với nhau. Vì gia đình không phải là điều dễ dàng có được và vì là những người chúng ta cần phải cố gắng, chịu đựng, học hỏi và tìm hiểu không ngừng. Đó là nỗ lực đáng giá nhất cuộc đời chúng ta.
Quyển sách được chia làm 4 chương, với những câu chuyện thực tế mà ông đã tham vấn cho khách hàng của mình, với những kiến thức về tâm lý học, ông giúp chúng ta hiểu được nguyên nhân tại sao chúng ta lại có những khuôn mẫu hành vi cứ lặp đi lặp lại và làm sao để thoát ra khỏi đó để xây dựng một gia đình hạnh phúc.
Gia đình là tiểu vũ trụ thu nhỏ của thế giới, nên để thay đổi thế giới, chúng ta cần thay đổi gia đình. Gia đình giống như tảng băng chìm, nên chúng ta đừng quên có một phần băng lớn chìm dưới nước. Nói một cách khác vận mệnh của gia đình phụ thuộc vào việc chúng ta hiểu phần nhu cầu và cảm xúc nằm khuất bóng trong cuộc sống đời thường hằng ngày của nhau như thế nào.
Tác giả nhấn mạnh “Tôi tin rằng đứa trẻ nội tâm bị tổn thương, bị chối bỏ trong quá khứ là nguyên nhân chính cho tất cả những bất hạnh mà mọi người trải qua. Vậy nên tiếc thương sự mất mát của những khát khao không được lấp đầy thời thơ ấu chính là khởi đầu của trị liệu”_John Bradshaw.
Vậy đâu là 2 sự thật về gia đình mà bạn càng biết sớm càng tốt
Sự thật thứ nhất: Nơi Khiến Ta Bị Tổn Thương Lại Chính Là Gia Đình
1. Hai tiếng "gia đình" trong ta
Gia đình, với nhiều người, là nơi trú ẩn an toàn, là nơi chứa đựng yêu thương và chia sẻ. Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn có được một gia đình như vậy. Có những người, dù sống giữa những người thân yêu, vẫn cảm thấy cô đơn và lạc lõng.
Choi Wanghuyn nhấn mạnh rằng: “Gia đình trở thành nơi tiếp thêm sức mạnh và cũng là nơi khiến đôi vai chúng ta thêm nặng trĩu. Là nơi ẩn náu của những mâu thuẫn tinh vi đằng sau những phút giây thân mật. Là nơi tràn đầy yêu thương nhưng có cả sự ghét bỏ”.
2. Gia đình tác động đến cuộc sống của ta như thế nào?
Quan hệ gia đình tác động đến cuộc sống của chúng ta hay nhiều hơn chúng ta nghĩ. Quan hệ gia đình có hình dáng như thế nào thì các mối quan hệ sau này hầu như cũng có hình dáng tương tự như thế. Những người trải qua thời thơ ấu cô đơn, thường cô đơn trong vô thức khi lớn lên và phản ứng khá nhạy cảm với cảm xúc Cô Đơn.
Trong tác phẩm Dạy con trong hoang mang, TS Lê Nguyên Phương đã từng nói:
“Không học được yêu thương và gắn bó với Cha mẹ, trẻ gặp khó khăn trong đời sống tình cảm và hôn nhân sau này trong đời. Ngoài việc thu rút trong vỏ Ốc chai sạn của mình với những đau khổ mà mình phải trải qua, trẻ trong các gia đình bỏ mặc không biết xây dựng các mối quan hệ với những người chung quanh. Cũng tương tự như một thủy thủ đơn độc trong chiếc tàu đi vào vùng biển động mà không mang theo bất cứ một tấm hải đồ hay chiếc la bàn nào, trẻ đi vào cuộc đời không có định hướng lẫn bạn đồng hành. Trẻ dễ rơi vào những hành vi thái quá hay bất cập trong quan hệ, khiến bạn bè hay người yêu bị tổn thương vì bị bạo hành hay không thân mật được”
Nhiều người Kết hôn để thoát khỏi cô đơn Còn với nhiều người lại muốn đi làm thật xa, để không phải trở về nhà.
3. Gia đình - nền tảng đầu tiên của cuộc sống
Gia đình là nơi chúng ta được sinh ra và lớn lên. Từ những bước đi đầu tiên, từ những tiếng nói đầu đời, mọi thứ đều được hình thành và phát triển trong môi trường gia đình. Những giá trị cơ bản như tình yêu thương, sự chia sẻ, lòng bao dung và sự tôn trọng đều bắt nguồn từ gia đình. Đây chính là nền tảng giúp chúng ta xây dựng nhân cách và tư duy của mình.
4. Gia đình mang đến những tổn thương khó chữa lành
Người ta thường nghĩ rằng chỉ cần có gia đình, chúng ta sẽ không bao giờ cô đơn. Tuy nhiên, thực tế không phải lúc nào cũng như vậy. Khi còn nhỏ, chúng ta cảm thấy cô đơn trong gia đình lớn, khi có gia đình nhỏ, không hiểu sao, nỗi cô đơn ấy vẫn cứ đeo bám.
Bạn có biết không, nếu bạn vẫn cảm thấy cô đơn dù đã có gia đình thì có lẽ bạn đã mang theo những tổn thương trong quá khứ để bước vào gia đình nhỏ của mình và không ngừng gây ra những tổn thương cho chính mình và người thân trong gia đình mình.
Để có thể thay đổi, giúp gia đình của bạn hạnh phúc hơn, bạn cần hiểu về những tổn thương bạn đang mang. Đó có thể là
Nỗi cô đơn
Tác giả nhấn mạnh rằng, “Những người trải qua những tháng ngày thơ ấu trong cô đơn rất dễ cảm thấy cô đơn khi trưởng thành. Càng là người như vậy họ càng gồng mình lên để không phải cô đơn trong cuộc sống. Họ lao đầu vào công việc, không ngừng quan tâm đến người khác, bận Tối Mặt tối mũi để không cô đơn. Thế nhưng dù gắng sức thế nào họ vẫn lạc lối trong cô đơn”
Trong tác phẩm này, tác giả dùng hình ảnh kênh cảm xúc để diễn tả về những cảm xúc mà ta cứ bật đi bật lại. Ông nói “Có một số người không hay cô đơn nhưng lại liên tục than van bản thân cô đơn. Đó là vì kênh cảm xúc của họ đã bị hỏng”
Cảm xúc của chúng ta không phản ánh đúng bản chất của sự kiện đã xảy ra. Khi kênh cảm xúc cố định tại một vị trí, chúng ta liên tục bị ám ảnh bởi cùng một cảm xúc.
Ví dụ như có chín mươi kênh truyền hình nhưng chúng ta chỉ bật cố định một kênh thì kênh đó sẽ liên tục phát.
Gia đình là nơi chúng ta được sinh ra và hình thành những mối quan hệ đầu tiên. Chúng ta xây dựng mối quan hệ trong gia đình như thế nào, có cảm xúc ra sao, điều đó sẽ cố định tình cảm xúc được phát sóng trong suốt cuộc đời chúng ta” Chính vì vậy mà nếu mối quan hệ với ba mẹ lỏng lẻo, khiến chúng ta cảm thấy cô đơn, kênh cảm xúc cô đơn sẽ được bật trong suốt cuộc đời chúng ta nếu chúng ta không nhận ra được điều này.
Lòng tự trọng thấp
Nếu chúng ta không thể tìm được cảm giác thuộc về gia đình, thường xuyên bị từ chối sẽ làm tổn thương lòng tự trọng và bản sắc cá nhân. Chúng ta tự coi mình là vô dụng, không có giá trị.
Khi một người có lòng tự trọng thấp khi lập gia đình tâm lý này sẽ sinh ra những hành vi khiến họ bị coi là ích kỷ, chỉ biết đến công việc của bản thân, không quan tâm đến gia đình.
Nhưng thật lòng là họ không hề biết như vậy, chỉ là họ không biết làm thế nào để xây dựng một mối quan hệ tốt đẹp với mọi người, để tạo nên bầu không khí vui tươi
Có lòng tự trọng thấp, đôi khi bạn trở nên thân thiết với ai đó nhưng đến cuối cùng thì mối quan hệ ấy cũng lâm vào bế tắc khi bạn bám vào đối phương quá mức.
Đến cuối cùng thì tổn thương được lặp lại.
Nhạy cảm với stress
Những tổn thương thời thơ ấu làm sai lệch tác động hóa sinh bên trong não. Kết quả là Hormon stress được bài tiết quá mức và thần kinh dần trở nên mẫn cảm. Vì thế khi trưởng thành, chỉ cần stress nhẹ cũng có thể phá vỡ hệ thống bài tiết hoóc môn khiến bạn dần kiệt sức, trở nên ủ rũ và dễ rơi vào trầm cảm
Tự làm mình tổn thương
Bạn có cảm thấy đau đến xé lòng khi bản thân mình cố gây hấn với ai đó để có được cảm giác vừa đau đớn nhưng lại vừa thỏa mãn chưa. Cảm giác nó giống như khi bạn bị sâu răng vậy..khi bạn cố ý lấy tay ấn mạnh vào chiếc răng sâu, lập tức một cảm giác nhức nhối khó chịu ập đến nhưng kéo theo đó là một cảm giác sung sướng đến lạ thường. Bạn đã bao giờ trải qua cảm giác này chưa.
Nếu lớn lên trong môi trường bị ngược đãi, chỉ trích, bỏ mặc, mỉa mai thì chúng ta thường cảm thấy thoải mái và quen thuộc nhất lại là khi được ở trong môi trường như vậy. Khuynh hướng này khiến chúng ta dù muốn thoát khỏi nhưng lại chọn cuộc sống đau khổ y như trong quá khứ.
Lặp lại quá khứ nơi chồng vợ, con cái mình
Nhiều người từ nhỏ bị ba mẹ ngược đãi, lớn lên lại lấy chồng có hành vi bạo lực và họ lại cam chịu. Người đời nhìn vào có thể nói họ ngu nhưng họ lại cảm thấy quen thuộc và thoải mái ở trong môi trường đó.
Có nhiều bố mẹ ngược đãi con trẻ trong vô thức, thường xuyên mắng con, chỉ trích thậm tệ khiến lòng tự trọng của con bị thui chột hay bảo vệ quá mức… Các bố mẹ này đều biết ngựợc đã là sai và cảm thấy hối hận khi làm như thế nhưng họ lại không biết cách làm sao để thay đổi điều này.
Tác giả cho rằng lý do ba mẹ vẫn làm như thế vì bản thân họ luôn tìm kiếm và tạo ra một môi trường giống với môi trường bản thân đã trưởng thành.
Không thể yêu con đúng cách.
Ai cũng biết, tình yêu ba mẹ dành cho con nên là tình yêu thương vô điều kiện nhưng không phải ai cũng làm được điều đó.
Tác giả cho rằng, những người mẹ không được công nhận và yêu thương khi còn nhỏ nhớ đến những tổn thương trong quá khứ và sẽ có hai khả năng xảy ra khi người mẹ không thể gỡ được nút thắt ấy: thứ nhất là người mẹ không thể trao đi yêu thương và công nhận con cái mình, Thứ hai là họ sẽ hi sinh quá mức để con mình không phải chịu những tổn thương, thiếu thốn như mình khi xưa. Và cả hai phương cách đều không tốt.
Những người mẹ trưởng thành thực sự sau những tổn thương trong quá khứ đều biết cách để nuôi dưỡng tình yêu thương vô điều kiện và đúng đắn dành cho con cái mình. Nếu bạn chưa thể yêu con nhiều như bạn muốn thì hãy cố gắng nhìn ra những tổn thương của bản thân trong quá khứ, thêm vào mối quan hệ với con những khoảnh khắc vui chơi, ôm ấp,…dần dần trái tim bạn sẽ tràn ngập yêu thương.
Trong một gia đình hạnh phúc, mỗi thành viên đều cảm nhận được sự yêu thương và quan tâm. Những lời động viên, những cử chỉ âu yếm và sự hỗ trợ vô điều kiện giúp chúng ta cảm thấy tự tin và an toàn. Ngược lại, trong một gia đình thiếu tình cảm, những xung đột và căng thẳng thường xuyên xảy ra sẽ khiến cho các thành viên cảm thấy áp lực và mệt mỏi.
Nếu chúng ta lớn lên trong một gia đình hạnh phúc, được yêu thương, chúng ta thường có lòng tự trọng cao, biết yêu thương và quan tâm đến người khác. Chúng ta cũng dễ dàng xây dựng các mối quan hệ xã hội tích cực và biết cách xử lý các tình huống khó khăn trong cuộc sống.
Ngược lại, những gia đình có nhiều mâu thuẫn, thiếu sự gắn kết sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của các thành viên. Những người lớn lên trong những gia đình này dễ bị tổn thương, thiếu tự tin và thường cảm thấy bất an. Những căng thẳng và áp lực từ gia đình có thể dẫn đến các vấn đề về sức khỏe tâm lý như trầm cảm, lo âu và các rối loạn tâm thần khác.
“Là người càng quan trọng thì vết thương để lại sẽ càng sâu”, vì thế mà nếu có bị tổn thương thì vết thương gây ra từ gia đình lúc nào cũng sâu và đau hơn cả.
Khi nhắc đến hai tiếng gia đình, cảm xúc dâng lên trong bạn là gì?
Sự thật thứ hai: Chúng ta có thể xây nên gia đình hạnh phúc từ việc thấu hiểu những tổn thương trong quá khứ
1. Đầu tiên, hãy nhìn lại chúng ta của những ngày thơ ấu
Tác giả chia sẻ rằng, những tổn thương thời thơ ấu được chúng ta phóng chiếu lên người khác khi trưởng thành. và hiện tượng này gọi là hiện tượng chuyển di. Hiện tượng này được Freud đặt tên, là hiện tượng những trải nghiệm trong quá khứ tác động tiêu cực đến các mối quan hệ trong hiện tại, khiến chúng ta hiểu lầm và nhầm tưởng về đối phương.
Trong tác phẩm này, tác giả chia sẻ câu chuyện về anh chàng sinh viên lần đầu tiên gặp ông, em lấy hết dũng cảm mời thầy một ly cà phê, nhưng lại bị từ chối. cái khoảnh khắc xấu hổ cầm cốc giấy trên tay, nỗi đau đớn em chôn giấu tận cùng trái tim bỗng trỗi dậy. Vô số cảm xúc tiêu cực cứ thế ập đến. Đó là vết thương ba mẹ đã khắc sâu vào tim em trong quá khứ.
Với những đứa trẻ từ nhỏ hay bị từ chối lớn lên rất dễ tự ái, dễ nhạy cảm với những lời nói, hành vi của người khác, đặc biệt là khi họ bị từ chối
Trong hôn nhân thì hiện tượng chuyển di này cũng khiến bạn và người bạn đời dễ xảy ra những mâu thuẫn không đáng có.
Muốn bản thân tốt hơn, không còn cách nào khác là nhìn lại những ngày thơ ấu của mình, đối diện với những tổn thương mình có. Viết ra những cảm xúc, suy nghĩ của mình vào giấy là cách hiệu quả để bạn nhìn lại những nỗi đau của mình.
Trong khoa học não bộ có một câu nói như thế này, “bạn là ai phụ thuộc vào những gì bạn đã trải qua”. Vì thế những gì bạn lựa chọn một cách vô thức trong hiện tại liên quan đến những gì bạn đã trải qua trong quá khứ.
1. Thứ nhất là việc bạn chọn bạn đời
Việc lựa chọn bạn đời có nhiều trường hợp đến từ khao khát của bạn. Bạn phải sống với một người ba bạo lực, bạn khao khát một người chồng biết yêu thương và quan tâm mình. Nhưng nếu bạn vẫn chưa thể thoát khỏi sự quen thuộc mà bạo lực mang đến, bạn có khuynh hướng lấy một người chồng y như ba mình.
2. Bạo lực với con cái
Nhiều khách hàng của tác giả chia sẻ rằng, dẫu biết đánh con là không đúng nhưng cô không thể kiểm soát được bản thân. Sau khi tìm hiểu thì tác giả phát hiện ra rằng từ nhỏ cô ấy đã từng bị bố đánh đập dã man. Và khi điều tra sâu hơn thì được biết rằng ba cô ấy cũng bị ông bà nội bạo hành từ nhỏ. Nếu bạn cũng đang có những hành vi này, hãy cố gắng thay đổi nếu không muốn vòng lặp lại lặp lại trên con cái, con cháu bạn.
Lý do đằng sau những lựa chọn của chúng ta chính là quá khứ
Sự thật thứ ba: Chỉ cần bạn thay đổi, gia đình sẽ hạnh phúc
Một gia đình hạnh phúc là ao ước của tất cả chúng ta. Xây dựng một gia đình hạnh phúc là một quá trình phức tạp và cần sự nỗ lực từ tất cả các thành viên trong gia đình. Gia đình hạnh phúc không phải là một tình trạng mà ta có thể đạt được một cách dễ dàng, mà đó là một hành trình kéo dài suốt đời, nơi mỗi người phải học cách yêu thương, thông cảm và hỗ trợ lẫn nhau.
Trong tác phẩm này, tác giả khẳng định rằng, “Gia đình là nơi cố gắng bao nhiêu hạnh phúc bấy nhiêu”. Ai cũng nghĩ rằng, để xây dựng một gia đình hạnh phúc, điều trước tiên là phải biết hy sinh. Điều này đúng, nhưng không phải là quan trọng nhất. Với mình qui luật 80/20 trong tình yêu luôn đúng, 20% tình yêu cho bản thân sẽ tạo ra 80% tình yêu thương cho người khác. Vì thế mà trước tiên phải yêu thương bản thân.
1. Trước hết phải yêu thương bản thân
Khi cô đơn, xung đột với người khác, bạn hay đổ lỗi cho ba mẹ, chồng vợ, con cái,…nhưng không hề biết rằng sự cô đơn ấy đến từ thế giới nội tâm sâu bên trong bản thân bạn, chứ không phải đến từ người khác hay những mối quan hệ ít ỏi của bạn
Sự lặp lại của những bất hạnh là khuôn mẫu hành vi được duy trì trong vô thức trong một thời gian dài. Sự lặp lại này đã bám rễ và nội tâm của chúng ta nên khó thay đổi trong một sớm một chiều. Điều đầu tiên chúng ta cần làm là can đảm nhìn thẳng vào khuôn mẫu của sự bất hạnh. Muốn trưởng thành vết thương và khổ đau chỉ còn cách là đối diện.
Bắt chuyện với đứa trẻ nội tâm là cách để chúng ta có thể biết bên trong chúng ta đang có những cảm xúc suy nghĩ mong muốn nào và sau đó đồng cảm với cảm xúc của bản thân. Để biết được điều đó không gì khác hơn chính là viết. Tác giả nói rằng, “nếu chỉ nghĩ trong đầu chúng ta rất khó để phân biệt chúng ta của hiện tại với đứa trẻ nội tâm nhưng khi viết ra thành câu thành chữ chúng ta sẽ thấy rõ sự khác biệt của hai chủ thể”
1.1. Chăm sóc cơ thể
Cơ thể của chúng ta là một tiểu vũ trụ, chứa đầy những màu nhiệm. Nhưng đôi khi chúng ta chẳng màng để ý đến nó nữa. Hãy dừng lại để nhìn ngắm cơ thể mình, chạm vào, ôm ấp bản thân. Tác giả cho rằng, tiếp xúc cơ thể là tiếp xúc với não bộ và tiếp xúc với não bộ là tiếp xúc với trái tim. Việc tiếp xúc cơ thể sẽ mang đến những kết quả đáng kinh ngạc giúp chúng ta xóa bỏ ký ức sang chấn hằn sâu trên cơ thể, giúp chúng ta mau phục hồi
1.2. Tự tin sống với những gì mình muốn
Nhà phân tâm học người Canada Eric Berne đã từng khẳng định: “Sự công nhận của người khác là năng lượng sinh tồn thiết yếu cho con người trong xã hội”. Nhu cầu được công nhận khiến chúng ta luôn tìm kiếm cảm giác an toàn và thỏa mãn về bản thân từ sự công nhận của người khác. Vì thế mà từ nhỏ chúng ta hay cố gắng làm hài lòng người khác, nghe theo lời ba mẹ hoặc đôi khi làm ngược lại những điều ba mẹ mong muốn để gây sự chú ý.
Đây là một tâm lý rất bình thường ở con người nhưng nếu chúng ta bỏ qua nhu cầu của bản thân cốt chỉ để người khác công nhận thì đó là một sai lầm
Yêu thương bản thân là sự tôn trọng và chăm sóc chính mình một cách toàn diện, từ sức khỏe thể chất đến tinh thần. Đó là việc chấp nhận và yêu mến con người mình với tất cả những ưu điểm và khuyết điểm. Yêu thương bản thân không có nghĩa là sự ích kỷ hay tự mãn, mà là sự nhận thức rõ ràng về giá trị của bản thân và việc bảo vệ, nuôi dưỡng những giá trị đó. Nó bao gồm cả việc thiết lập ranh giới cá nhân, biết nói “không” khi cần và dám theo đuổi những gì thực sự quan trọng với mình. Đừng để những tổn thương trong gia đình khiến bạn nhầm lẫn rằng bạn không có giá trị, bạn vô dụng. Hãy thay đổi điều đó.
Khi bạn biết yêu thương và chăm sóc bản thân, bạn sẽ có sức khỏe tốt hơn, tinh thần minh mẫn và khả năng đối mặt với những thử thách trong cuộc sống một cách tích cực. Hơn nữa, yêu thương bản thân giúp bạn phát triển lòng tự trọng và tự tin, từ đó tạo ra nền tảng vững chắc cho mọi mối quan hệ và công việc. Một người biết yêu thương bản thân thường có xu hướng lan tỏa năng lượng tích cực, trở thành nguồn cảm hứng và sức mạnh cho những người xung quanh
1.3. Sống có trách nhiệm, đừng sợ thay đổi
Khi bạn cô đơn, đau khổ, bạn đổ lỗi do môi trường, gia đình, mọi người mà không biết rằng, dù đời có gieo vào ta bất kì điều gì thì ta vẫn được cho rất nhiều thứ để có thể đánh bại mọi khó khăn mà đứng lên. Chẳng phải đã có rất nhiều người lớn lên trong đau khổ, mồ côi, bệnh tật, nhưng với nghị lực của bản thân, họ đã vượt qua tất cả để có được một cuộc sống mơ ước và hạnh phúc sao.
Một trong những điều quan trọng nhất là hiểu rằng mỗi người đều có trách nhiệm đối với hạnh phúc của chính mình. Chúng ta không thể hoàn toàn dựa vào người khác để tìm thấy niềm vui và sự thỏa mãn. Điều này không có nghĩa là chúng ta phải tự cô lập mình hoặc không cần đến sự hỗ trợ từ gia đình, mà là chúng ta cần chủ động hơn trong việc tìm kiếm và tạo dựng hạnh phúc.
Điều này có thể bao gồm việc theo đuổi sở thích cá nhân, tham gia các hoạt động xã hội hoặc học hỏi những điều mới mẻ. Những hoạt động này không chỉ giúp chúng ta cảm thấy vui vẻ mà còn mở rộng mối quan hệ và tạo cơ hội gặp gỡ những người bạn mới, từ đó giảm bớt cảm giác cô đơn.
Một số người tìm thấy niềm vui trong việc giúp đỡ người khác. Tình nguyện tham gia các hoạt động cộng đồng hoặc giúp đỡ những người kém may mắn có thể mang lại cảm giác hài lòng và ý nghĩa. Khi chúng ta cảm thấy mình có giá trị và có thể đóng góp cho xã hội, cảm giác cô đơn sẽ dần tan biến.
Hãy dành thời gian để hiểu rõ bản thân, những mong muốn, nhu cầu và giới hạn của mình. Điều này giúp chúng ta xác định rõ những gì cần làm để cảm thấy hạnh phúc và hài lòng.
Đôi khi, để tìm thấy hạnh phúc, chúng ta cần phải thay đổi cách nhìn nhận và hành động của mình. Điều này có thể bao gồm việc thay đổi thói quen hàng ngày, học cách đối mặt với những thách thức hoặc thậm chí là thay đổi môi trường sống nếu cần thiết. Đừng sợ thay đổi, vì thay đổi có thể mang lại những cơ hội mới và giúp chúng ta tìm thấy niềm vui mới.
Chúng ta phải tự mình tìm kiếm niềm vui và sự thỏa mãn thay vì chờ đợi từ người khác.
2. Hãy biết cảm thông với ba mẹ
“Rõ ràng là càng là người quan trong với chúng ta, vết thương ấy càng sâu”” Ở bên ngoài kia, ai nói gì cũng được, nhưng ngay cả ba mẹ mình cũng không tin mình, không tôn trọng mình thì thử hỏi làm sao mình có thể sống tốt hơn được. Nhưng dù không hiểu chúng ta cũng cần phải hiểu rằng, bản thân ba mẹ mình cũng từng chịu tổn thương, những lời nói, suy nghĩ, cách tương tác khiến ta tổn thương cũng là do vô thức mà ba mẹ chúng ta có, đôi khi họ không cố tình làm thế. Mà nếu họ có cố tình làm thế thì có lẽ trong họ cũng đầy những vết thương chi chít chưa lành theo năm tháng.
Nếu bạn chỉ mải miết tìm kiếm vấn đề ở ba mẹ, kỳ vọng họ sẽ thay đổi và thấu hiểu bạn, sẽ chỉ khiến bạn mệt mỏi và rời xa cái mơ ước về một gia đình hạnh phúc mà thôi. Nếu chỉ cố gắng dồn hết tâm sức vào đối phương trong khi bản thân không chịu thay đổi thì chẳng khác gì “dã tràng se cát biển đông”
Phải hiểu rằng, bản thân ba mẹ mình cũng từng chịu tổn thương.
Và để giúp bạn hiểu và cảm thông cho ba mẹ, mình muốn chia sẻ về khoảng cách thế hệ Một trong những mâu thuẫn lớn nhất trong gia đình chính là sự khác biệt giữa các thế hệ. Người cha, đại diện cho thế hệ trước, luôn giữ vững các giá trị truyền thống và kỷ luật nghiêm ngặt. Ông tin rằng con cái phải học hành chăm chỉ và tuân thủ các quy tắc gia đình. Ngược lại, con cái lại sống trong thời đại mới, với những suy nghĩ và lối sống cởi mở hơn. Điều này dẫn đến nhiều cuộc xung đột giữa ba mẹ và con cái, khi họ không thể hiểu và chấp nhận quan điểm của nhau.
Trong khóa học mình đã học gần đây, thầy của mình có chia sẻ về đặc điểm các thế hệ như sau: Thế hệ X: 1965-1980 Là thế hệ sống trong chiến tranh nên biết thế nào là đói, thế nào là chạy giặc, thế nào là sinh ly tử biệt. Là một thế hệ khá khổ, chưa có công nghệ Nên họ có tư tưởng ăn chắc mặc bền. Họ sợ sinh ly, tử biệt nên thích sự an toàn: làm công nhân, giáo viên cho ổn định Họ dạy con theo bản năng: Bỏ mặc và nghiêm khắc.
Thế hệ Y: 1981-1996 Là thế hệ giao thời, có sự du nhập của công nghệ. Chứng kiến 1 thế giới từ khi chưa có internet đến lúc có internet. Họ bắt đầu đòi hỏi hơn, muốn trải nghiệm, muốn khám phá. Thay vì ăn no, họ còn muốn được ăn ngon; thay vì mặc bền, họ còn muốn mặc phải đẹp. Nếu họ có ba mẹ là thế hệ X sinh con sớm (mới 19 tuổi), với lối dạy con nghiêm khắc và bỏ mặc thì họ thường chia ra 2 trường phái: 1. Vâng lệnh, dễ thương, vâng lời, ngoan 2. Chống đối, thích đột phá vì phát hiện có nhiều cái Bố mẹ không đúng. Đôi khi trong một con người vẫn tồn tại 2 trường phái này. Thế hệ Y là thế hệ bị tổn thương, phần do mâu thuẫn nội tâm (do thế hệ X truyền lại + thế hệ mình đang sống) và chịu nhiều áp lực của xã hội.
Khi bước vào thế giới của những 8x, 9x, mình mới cảm nhận rõ điều này. Trong họ có quá nhiều sự mâu thuẫn, nữa muốn bứt phá để thoát ra nữa lại muốn ổn định và ngoan ngoãn trong thế giới của mình.
Thế hệ Z: 1995-2012 Thế hệ này sinh ra đã có internet. Họ có nhu cầu kết nối cao (nhưng là kết nối với thế giới ảo) Đây là thế hệ ăn sang và mặc kệ (trong một bàn ăn, chỉ chụp hình và post fb) Khi một đứa trẻ có quyển truy cập thông tin và nhân quyền cao, khiến Ba mẹ càng ngày càng đuối lý và bị tước quyền Ba mẹ sinh con rất muộn với số lượng rất ít nên dồn hết tình thương cho con, kết quả là cả hai đều chịu những áp lực vô hình.
Thế hệ Alpha: 2013-2025 (Thế hệ màn hình) Đây là thế hệ khi sinh ra không chỉ có internet và còn là những công nghệ cao cấp. Họ không còn có thể phân biệt đâu là thế giới thật, đâu là thế giới ảo Chúng tiếp xúc với màn hình nhiều hơn với ba mẹ và bạn bè. Điều này tạo nên những nỗi đau xã hội vì bạo lực học đường trên mạng xã hội mà phụ huynh không can thiệp được, các bệnh tâm lý ở trẻ tăng cao
Hãy đồng cảm, tôn trọng ba mẹ vì những tổn thương ba mẹ đã phải chịu, những sự khác biệt vì khoảng cách thế hệ mang đến. Ba mẹ bạn cũng đã cố gắng rất nhiều. Họ cũng đang cố gắng sống tốt cuộc đời mình.
3. Mở lòng và chia sẻ cảm xúc của mình.
Sau khi hiểu rằng, cách cư xử thô bạo, vô tâm của ba mẹ đã ảnh hưởng đến cuộc đời bạn ra sao, bạn hãy mở lòng để nói cho ba mẹ bạn nghe, để họ hiểu rằng họ đã làm tổn thương bạn ra sao, rằng bạn đã tha thứ cho họ như thế nào.
Trong gia đình nhỏ của bạn cũng vậy, buồn thì hãy nói là bạn đang buồn, giận thì hãy nói là bạn đang giận. Đừng để những suy nghĩ, cảm xúc tiêu cực trong lòng. Đừng bắt mọi người phải hiểu được bạn. Mọi người không có trách nhiệm phải hiểu bạn nếu đến cả bạn cũng không hiểu gì về chính mình.
Đôi khi, chỉ cần một cuộc trò chuyện chân thành có thể giúp giải tỏa những khúc mắc và tạo ra sự gắn kết mới.
4. Xây dựng sự tự lập cho con cái
Con cái lớn lên sẽ dần xây dựng sự độc lập cho bản thân. Trẻ càng được ba mẹ giúp xây dựng sự tự lập, trẻ càng trưởng thành và hạnh phúc.
Nếu ba mẹ không công nhận, và cho phép trẻ xây dựng sự tự lập, trẻ có khuynh hướng thụ động, tự làm khổ mình, tiêu biểu như bộ dạng bất lực, kết quả học tập đi xuống, mất động lực và hứng thú với tương lai. Trong trường hợp này, nam giới ngày càng kết hôn muộn, còn nữ giới thì nhanh chóng muốn kết hôn theo kiểu trốn chạy, phó mặc cho số phận để rời xa ba mẹ.
Nếu bạn không muốn con lớn lên oán trách ba mẹ, sống một cuộc sống vô dụng, bất tài, thì ngay từ bây giờ, hãy giúp con xây dựng sự tự lập, cho phép con làm những điều con thích; cho con tự quyết định những việc trong khả năng của con; cho con có không gian và cơ hội để tự quản lý, thử thách bản thân; giao trách nhiệm và hỗ trợ con hoàn thành công việc được giao.
Sự tin tưởng của ba mẹ là chìa khóa quan trọng để việc xây dựng sự tự lập thành công. Dù biết sẽ có những việc con chưa làm tốt nhưng hãy tin tưởng là qua thời gian con sẽ làm tốt hơn.
Sự tin tưởng của ba mẹ là chìa khóa quan trọng để việc xây dựng sự tự lập thành công. Dù biết sẽ có những việc con chưa làm tốt nhưng hãy tin tưởng là qua thời gian con sẽ làm tốt hơn.
Còn trong trường hợp bản thân bạn cũng chưa xây dựng được sự tự lập cho bản thân nên vẫn muốn kiểm soát con như cách mình đã từng bị kiểm soát thì cần khám phá xem ba mẹ mình đã tuổi thơ như thế nào, độc lập và tự chủ khỏi ông bà ra sao. Chúng ta sẽ tìm được câu trả lời ở đó.
5. Thành thật trong mọi chuyện
Rất nhiều ba mẹ mắc sai lầm nghiêm trọng khiến hình ảnh của ba mẹ trong mắt con cái bị thấp kém đi, đặc biệt là kiểu “nhập nhằng-nước đôi”
Trong một nghiên cứu của các nhà khoa học với lý thuyết giao tiếp, họ thấy rằng giao tiếp nhập nhằng trong gia đình là một trong những nguyên nhân gây ra chứng tâm thần phân liệt. Bởi khi trò chuyện với đối phương, thông thường chúng tra chỉ gửi một thông điệp đến đối phương, thế nhưng khi chúng ta truyền đi nhiều hơn hai thông điệp và chúng mâu thuẫn với nhau, đối phương sẽ cảm thấy bối rối, và điều này có thể gây nên chứng tâm thần phân liệt.
Câu chuyện được tác giả chia sẻ như sau: Cô gái tan làm trở về nhà trong một gia đình ba mất sớm, chỉ có hai mẹ con. Người mẹ nói với con gái mới tan làm về như thế này: “Con à, mẹ sẽ chuẩn bị bữa tối. Con nghỉ ngơi đi”.
Cô gái đáp: “Không mẹ, con không mệt. Để con làm”. Mẹ ân cần đáp lại “Thôi, con cũng mệt mỏi với công việc ở công ty rồi ra xem tivi đi”
Sau một hồi nói qua nói lại như vậy, cuối cùng người mẹ chuẩn bị bữa tối còn cô gái ngồi xem tivi. Một lúc sau, hai mẹ con ngồi đối diện nhau trên bàn ăn, người mẹ chuẩn bị. Thế nhưng, bữa ăn chuẩn bị kết thúc thì người mẹ lẩm bẩm một mình. Lời than vãn bất ngờ của mẹ như đâm một nhát vào tim con gái. “Ôi trời, cái số tôi. Đã già thế này rồi, không biết còn phải làm việc nhà đến lúc nào. Tôi đúng là số khổ mà”
Cách nói này khiến chúng ta hoang mang, không biết nên làm gì mới đúng.
Từ nhỏ, ba mẹ của chúng ta cũng từng thường xuyên bị nhắc nhở mỗi khi không biết chia sẻ, không làm tốt việc nhà, việc học. Dần dà họ né tránh việc thể hiện bản thân cách chân thật, khó thể hiện bản thân và đón nhận cuộc sống như những gì vốn có, và thay vào đó là cách thể hiện giả tạo, không như những gì bản thân họ thực sự cảm thấy. Suy nghĩ trong lòng và những gì họ thể hiện ra bên ngoài khác nhau, điều này khiến chúng ta hoang mang.
Khi nhận biết được điều này, chúng ta cũng hay thành thật với chính mình, với ba mẹ, với chồng vợ và con cái mình trong suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của bản thân.
6. Cho yêu thương nhiều hơn, lấy bớt đi thù hận
Tác giả cho rằng, trong quan hệ vợ chồng có một nguyên lý, đó là luôn luôn trả lại những gì nhận được. Thời điểm người chồng có hành động khiến bản thân buồn lòng, người vợ nhẫn nhịn. Những sau đó, khi có cơ hội thể hiện cảm xúc đã tích tụ, người vợ đáp trả lại cả cảm giác buồn bã và tổn thưởng đã nhận được ở lần trước. Tác giả khuyên rằng, chúng ta nên cho yêu thương nhiều hơn và lấy bớt đi thù hận.
Bên cạnh đó, tình yêu cũng phải xuất phát từ hai phía, bởi tình yêu chỉ xuất phát từ một phía không được gọi là tình yêu và chắc chắn nó sẽ tan vỡ.
Trong muôn vàn nỗ lực thì nỗ lực vì gia đình luôn là nỗ lực xứng đáng nhất Vì thế mà hãy cố gắng hiểu nhau. Bản thân bạn cũng phải thành thật với nhau, buồn thì nói buồn, giận thì nói giận, không hài lòng ở người kia điều gì thì hãy nói ra, đừng bắt người khác phải suy đoán. Chẳng ai có trách nhiệm để hiểu mình nếu mình không chịu chia sẻ. Là mẹ, nếu bạn giận con thì hãy chia sẻ rằng mẹ thấy buồn lòng khi con hành động như vậy, đồng thời bày tỏ thẳng thắn suy nghĩ và mong muốn của bản thân để con hiểu, với chồng/vợ, với mọi người đều nên như vậy.
Không ai là hoàn hảo, cuộc đời cũng vì thế mà không thể trọn vẹn, đừng bao giờ kỳ vọng một cuộc đời không đau thương. Chấp nhận và đón nhận tất cả với niềm tin vào cuộc sống sẽ giúp chúng ta sống hạnh phúc hơn …ngay giây phút này. Gia đình không chỉ là nơi để sống cùng nhau mà còn là nơi để học hỏi và trưởng thành từ những va chạm và mâu thuẫn.
Gia đình là nơi cố gắng bao nhiêu hạnh phúc bấy nhiêu
Dẫu gia đình có mang cho ta bao nhiêu nỗi buồn đi nữa thì chúng ta cũng không được bỏ đi, bới đến cuối cùng, gia đình là nơi duy nhất yêu thương ta vô điều kiện.
