Nếu bạn cảm thấy áp lực vì phải cấm con cái này, răn con cái kia, dạy dỗ con đủ mọi thứ trên đời. Đã vậy con còn bướng bỉnh, không nghe lời bạn, và bạn cảm thấy bế tắc vì chẳng biết nên làm gì mới tốt thì tác phẩm Giáo dục tuyệt vời nhất bằng đơn giản nhất của Doãn Kiến Lợi là quyển sách sẽ giúp bạn trút bỏ tất cả gánh nặng này.
Tác giả Doãn Kiến Lợi là một chuyên gia giáo dục, thạc sĩ giáo dục nhiều năm làm công tác giảng dạy, làm công tác tư vấn và nghiên cứu giáo dục gia đình.
Trải qua nhiều năm nghiên cứu, tư vấn, giảng dạy và nuôi dạy chính đứa con gái Viên Viên của mình, tác giả có nhiều góc nhìn rất mới và sâu sắc vềvấn đề giáo dục con cái trong nhiều gia đình. Tác phẩm đã mang đến cho tôi một cái nhìn sâu sắc về vai trò của tình yêu thương, bao dung của cha mẹ đối với sức khỏe tinh thần của con cái như thế nào.
Sau khi đọc tác phẩm, mình chắc chắn đây là phương cách tốt nhất, đơn giản nhất và là mục tiêu tối thượng trong tất cả các mục tiêu mà mình đang hướng đến. Mình cũng tin chắc rằng, khi tôi bao dung, tin tưởng và yêu thương con, mình sẽ hưởng được quả ngọt mà mình đã gieo.
Giáo dục hà khắc là giáo dục nguy hiểm
Vấn đề cha mẹ hà khắc với con cái và những hậu quả của nó là một nội dung được tác giả nhấn mạnh hầu hết tác phẩm. Những câu chuyện có thật, những sự thật đau lòng được tác giả đưa ra cùng với đó là những lập luận sắc bén cho chúng ta thấy được rằng, nếu cứ hà khắc với con, nút thắt và vấn đề chỉ càng ngày càng khó tháo gỡ mà thôi.
Nói tới việc hà khắc với con, mình nhớ đến một câu chuyện mình vô tình được lắng nghe trên mạng xã hội. Một người mẹ kể về cái chết của một cô gái, vốn là con gái của bạn người mẹ ấy. Chị ấy kể rằng, bạn của chị ấy là một người mẹ hết mực yêu thương con, lo cho con từ A-Z, chỉ có điều là mọi việc con phải nghe lời mẹ, không được cãi.
Khi con lớn lên xíu, việc con có chính kiến riêng, cãi lại cha mẹ là chuyện rất bình thường, nhưng người mẹ ấy không biết điều đó. Người mẹ ấy và cả chồng, ba mẹ chồng đều đánh con gái rất nhiều mỗi khi con cãi, cứ đánh cho đến khi con khuất phục mới thôi. Rồi dần vì sợ đòn nên con bé cũng khuất phục, con ít cãi lại như trước.
Và cho đến thời điểm gần nhất, cô bé hầu như không bao giờ cãi lại bất cứ lời nào, người lớn nói gì đều làm theo rất ngoan. Cho đến một hôm hai vợ chồng về nhà, mở cửa phòng con nhưng không được, kêu cửa cũng không được. Hai vợ chồng mới lấy chìa khóa mở cửa, thì phát hiện ra con gái đã treo cổ chết trong phòng từ lâu.
Một câu chuyện khiến mình cảm thấy nghẹn lòng. Tại sao tình yêu của cha mẹ lại khiến con phải chết? Không phải là do cha mẹ không thương con, nhưng do cha mẹ yêu mà lại quá hà khắc với con.
“Nếu bạn không hư, đừng sợ con hư”_Doãn Kiến Lợi
Làm cha mẹ có đáng sợ?
Thúy cảm nghiệm được rằng, phần nhiều chính vì nỗi sợ mà khiến cha mẹ chúng ta hà khắc với con. Chúng ta sợ con hư nếu không dạy, chúng ta sợ con kém hơn so với bạn bè, chúng ta sợ mình là một người mẹ tệ, chúng ta sợ người khác chê cười chúng ta và con cái, chúng ta sợ con thất bại, chúng ta sợ con có thói quen xấu, chúng ta sợ con sẽ không có hạnh phúc,….chúng ta sợ rất nhiều thứ. Sở dĩ vì bản thân chúng ta đang sợ những điều đó đến với mình nên chúng ta cũng sợ nó đến với con.
Và bạn biết không, khi cái biết càng ít, thì nỗi sợ càng lớn. Trong khi chúng ta nuôi dạy con quá khó khăn thì nhìn về đâu đó, chúng ta thấy có những người nuôi dạy con rất nhẹ nhàng. Sở dĩ vì họ có hiểu biết hơn chúng ta trong việc nuôi dạy con cái, họ không sợ hãi như chúng ta.
Vì thế để giúp cho chúng ta bớt sợ, chúng ta cần phải học. Học ở đây không có nghĩa là đăng ký một khóa học nào đó mà còn là chiêm nghiệm về vấn đề, cuộc sống, con cái của chính mình một cách kiên trì. Và việc học mà Thúy thường hay khuyến khích các Cha mẹ đó chính là đọc sách. Đọc sách luôn là phương thức học rẻ tiền và hữu ích cho hành trình nuôi dạy con của bạn.
Không nổi nóng thì mới có giáo dục
Sau khi đọc rất nhiều sách và tham gia nhiều khóa học về nuôi dạy con, mình nhận thấy rằng phương cách tốt nhất để nuôi dạy con thành công là tạo ra mối liên hệ bền chặt với con thông qua việc làm chủ được hành vi của bản thân. Nếu không làm chủ được bản thân, việc nổi nóng, la mắng, đánh đòn con sẽ không thể mang lại giá trị giáo dục con cái.
“Tâm hồn không nóng nảy, mới có thể chứa đầy nguồn năng lượng giáo dục tích cực”_Doãn Kiến Lợi
Càm ràm là một lưỡi dao
Có bao giờ con bạn nói với bạn là: “Mẹ làm ơn đừng càm ràm nữa được không? hay đại loại là “mẹ ơi đừng nói nữa” không?
Khi bạn cứ lặp đi lặp lại một nội dung với những lời lẽ than thân, hay dạy dỗ, giảng dạy, …đó gọi là càm ràm. Và hầu như không đứa trẻ nào thích nghe những lời càm ràm này. Nên dù điều bạn mong muốn có tốt đến đâu thì việc bạn càm ràm sẽ chẳng mang đến kết quả thay đổi nào ở con, mà chỉ làm con thêm khó chịu mỗi khi nghe tiếng bạn.
Mình đã từng nghe một người chị của mình nói rằng: “Chị chỉ cần nghe tiếng mẹ ở dưới nhà thôi là chị đã khó chịu rồi”. Điều này mình cũng đã trải qua. Kiểu như mình không cố tình, nhưng có lẽ từ nhỏ mình đã nghe mẹ càm ràm quá nhiều và nó đã ở trong tiềm thức của mình, nó cho mình biết là mình cần phải phòng thủ trước tiếng nói của mẹ.
Nếu giải thích theo góc nhìn não bộ thì khi chúng ta xem ai đó hay điều gì đó là mối nguy hiểm, chúng ta sẽ tạo ra sự cảnh giác, và khi đó chúng ta sẽ không còn lắng nghe gì được nữa. Vì thế mà càm ràm sẽ không thể giúp bạn đạt được kết quả.
Vì thế mà im lặng, không làm gì cũng là một cách làm tốt để dạy con. Nói về càm ràm mình nhớ đến một câu chuyện. Câu chuyện kể rằng: Có một người vợ hay bị chồng đánh sau mỗi lần ông ấy đi nhậu về. Đau khổ bà ấy tìm đến một vị bác sĩ để thăm khám vết thương. Sau khi nghe bà ấy nói về tình trạng bệnh và kể về câu chuyện của mình, vị bác sĩ trầm ngâm hồi lâu rồi kê thuốc cho bà ấy.
Điều đặc biệt là vị bác sĩ ấy chỉ kê cho bà ấy có một loại thuốc duy nhất. Vị bác sĩ dặn dò bà thật kĩ rằng, bà phải ngậm viên thuốc này trước khi chồng bà bước vào nhà 2 phút, và bà cần đặt thuốc dưới lưỡi và không được nói bất cứ lời nào. Bà ấy làm đúng như lời bác sĩ dặn và sau một tuần, bà ấy đến gặp bác sĩ và cảm kích bác sĩ vì viên thuốc ấy thật hiệu nghiệm, trên người bà giờ đã hết các vết bầm tím và chồng bà cũng không còn đánh bà nữa. Vị bác sĩ mỉm cười.
Nếu muốn dạy dỗ con cái hay một ai đó, bạn hãy luôn nhớ rằng, sự càm ràm sẽ không mang lại hiệu quả mà con gây hại cho bạn.
Niềm hy vọng của tôi
Mình mong rằng, mỗi cha mẹ chúng ta sẽ cho phép mình được học tập để hiểu biết nhiều hơn, buông bỏ những nỗi sợ vô hình đang đè nặng trên vai để hạn chế những cơn nóng giận vô cớ với con. Song song đó là học cách làm chủ hành vi của mình.
Ở đây mình không dùng từ “làm chủ cảm xúc” vì mình biết rằng cảm xúc là màu sắc của cuộc sống và chúng ta cũng chẳng có việc gì phải làm chủ nó, cái mà chúng ta cần làm chủ đó chính là hành động của mình.
Ở giữa cảm xúc và hành động luôn có một khoảng cách, chúng ta có thể làm chủ hành vi của mình thông qua việc học cách sử dụng khoảng cách này. Chúng ta có thể hít thở sâu, đi ra ngoài trong khoảng cách này, hoặc học cách tìm hiểu nguyên nhân vấn đề, viết, đặt tên cảm xúc trong khoảng cách đó. Khi làm biết cách khai thác khoảng cách đó, hầu hết chúng ta đều có những cách cư xử đúng mực.
Cuối cùng mình chỉ muốn nói với bạn rằng, việc nuôi dạy một đứa trẻ cũng giống như việc trồng một cái cây, nếu cây phát triển không tốt, chắc chắn bạn sẽ tìm hiểu nguyên nhân chứ không phải đánh nó, la nó đúng không?
